Laneko arriskuen prebentzioaren genero eta adinaren araberako arau-esparrua
Europako eta Espainiako arau-esparruak ezartzen du laneko arriskuen prebentzioa langileen ezaugarrietara egokitu behar dela. Horrek esan nahi du sexua, adina, baldintza biologikoak edo lanaren antolaketa bezalako faktoreak kontuan hartu behar direla arriskuen ebaluazioan eta prebentzio-neurrien plangintzan.
1. Europar Batasuneko arau-esparrua
Europar Batasunaren Funtzionamenduari buruzko Ituna (EBFI)
- 8. art.: Emakumeen eta gizonen arteko berdintasuna sustatzea.
- 10. art.: Sexu edo adinagatiko diskriminazioaren aurkako borroka.
- 157. art.: Ordainsariaren berdintasuna.
Europar Batasuneko Oinarrizko Eskubideen Gutuna
- 21. art.: Diskriminazioaren debekua (sexua, adina, etab.).
- 23. art.: Emakumeen eta gizonen arteko berdintasuna.
2. Europar zuzentarau garrantzitsuak
89/391/EEE Zuzentaraua
Laneko segurtasun eta osasunari buruzko esparru-zuzentaraua. Arriskuen ebaluazioa eta lana pertsonara egokitzeko printzipioa ezartzen ditu.
2000/78/EE Zuzentaraua
Enpleguan tratu-berdintasunerako esparru orokorra ezartzen du eta adinagatiko diskriminazioa debekatzen du.
2006/54/EE Zuzentaraua
Enpleguan emakumeen eta gizonen arteko tratu-berdintasuna.
(EB) 2019/1158 Zuzentaraua
Kontziliazioa eta zaintzen erantzukidetasuna hobetzeko neurriak.
3. Espainiako konstituzio-esparrua
Espainiako Konstituzioa
- 14. art.: Berdintasuna eta diskriminaziorik eza.
- 9.2 art.: Berdintasun errealaren sustapena.
4. Berdintasunari buruzko estatu-legedia
3/2007 Lege Organikoa, emakumeen eta gizonen berdintasunerakoa
Emakumeen eta gizonen arteko berdintasun eraginkorra bermatzeko esparru juridikoa.
5. Laneko arriskuen prebentzioa
31/1995 Legea, Laneko Arriskuen Prebentzioari buruzkoa
- 14. art.: Babes eraginkorra jasotzeko eskubidea.
- 15. art.: Lana pertsonara egokitzea.
- 16. art.: Arriskuen ebaluazioa.
- 25. art.: Bereziki sentikorrak diren langileen babesa.
- 26. art.: Amatasunaren babesa.
6. Euskal Autonomia Erkidegoko araudia
4/2005 Legea, Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerakoa
Euskadiko berdintasun-politika publikoen esparrua ezartzen du eta genero-ikuspegia politika publikoetan zeharka txertatzea sustatzen du, lan-eremua eta laneko arriskuen prebentzioa barne.
1/2023 Legea, Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerakoa eta indarkeria matxistarik gabeko bizitzei buruzkoa
Euskadiko berdintasunaren arloko araudia eguneratzen du, genero-ikuspegia politika publikoetan, enpleguan eta lan-baldintzetan indartuz.
OSALAN – Laneko Segurtasun eta Osasunerako Euskal Erakundea
Euskadiko laneko segurtasun eta osasunaren arloko erreferentziazko erakunde publikoak gida teknikoak eta tresnak garatzen ditu laneko arriskuen prebentzioan genero-ikuspegia txertatzeko eta arrisku desberdinen analisia hobetzeko.
7. Jurisprudentzia garrantzitsua
Adinagatiko diskriminazioa
EBJA – Mangold auzia (C-144/04)
Adinagatiko diskriminazioaren debekua Europar Batasuneko Zuzenbidearen printzipio orokor gisa aitortzen du, eta lan-eremuan berdintasunaren aplikazioa indartzen du.
EBJA – Kücükdeveci auzia (C-555/07)
Lan-harremanetan berdintasun-printzipioaren aplikazioa eta adinagatiko diskriminazioaren debekua indartzen ditu.
Genero-berdintasuna eta amatasunaren babesa
EBJA – Otero Ramos auzia (C-531/15, 2017)
Haurdunaldian edo edoskitzaroan arriskuak daudenean, arriskuen ebaluazio orokor bat egitea ez dela nahikoa ezartzen du. Enpresak lanpostu zehatza modu indibidualizatuan aztertu behar du.
EBJA – Roca Álvarez auzia (C-104/09, 2010)
Diskriminatzailetzat jotzen du zaintzarekin lotutako eskubide batzuk emakumeei bakarrik mugatzea. Kontziliazio-neurriak genero-aurreiritzirik gabe diseinatu behar dira.
EBJA – Danosa auzia (C-232/09, 2010)
Haurdunaldian lan-arriskuen aurrean eta kaleratzearen aurrean babes indartua aitortzen du, baita zuzendaritza-karguak dituzten pertsonentzat ere.
Enpresaren prebentzio-betebeharra
Auzitegi Gorena – 2010eko ekainaren 30eko epaia
Doktrina sendotzen du, zeinaren arabera laneko arriskuen prebentzioan enpresaren babes-betebeharrak eskatzen baitu kaltea saihesteko posible ziren prebentzio-neurri guztiak hartu direla frogatzea.
Auzitegi Gorena – 2007ko irailaren 26ko epaia
Ezartzen du arriskuen ebaluazioa ezin dela formala edo generikoa izan; benetakoa, espezifikoa eta eguneratua izan behar du.
Auzitegi Gorena – 2016ko apirilaren 26ko epaia
Arrisku psikosozialak enpresaren babes-betebeharraren parte direla aitortzen du, eta prebentzioaren ikuspegitik ebaluatu eta kudeatu behar direla.
Arau-esparruaren ideia nagusiak
- Laneko arriskuen prebentzioa langileen ezaugarrietara egokitu behar da.
- Europako eta Espainiako araudiak debekatu egiten du sexu edo adinagatiko diskriminazioa.
- Arriskuen ebaluazioak kontuan hartu behar ditu generoarekin, adinarekin edo baldintza biologikoekin lotutako faktoreak.
- Jurisprudentziak indartu egiten du enpresaren osasuna babesteko betebeharra.

Visitas: 76







